Een tussentijdse toets is de moeite waard als je voor het eerst praktijkexamen gaat doen, opziet tegen de examensituatie of de bijzondere verrichtingen al goed beheerst. Je rijdt een proefexamen met een examinator van het CBR, krijgt na afloop advies en verdient mogelijk vrijstelling voor onderdelen als fileparkeren en omkeren op je echte examen.
Daar staat een prijs tegenover: de toets kost in 2026 bij het CBR € 143,50 (vanaf 1 januari 2027: € 148,45), evenveel als het praktijkexamen zelf (bron: CBR, kosten autorijbewijs 2026 en tarieven 2027). Sta je er al goed voor en let je vooral op de kosten, dan mag je hem overslaan, want verplicht is hij niet.
Voor wie de tussentijdse toets de moeite waard is
Het antwoord hangt af van hoe je er op dit moment in je rijopleiding voor staat. In de tabel zie je per situatie wat de toets je oplevert.
|
Jouw situatie |
Wat de toets je oplevert |
Doen of overslaan |
|---|---|---|
|
Je hebt nog nooit examen gedaan en weet niet wat je te wachten staat |
Je went aan het examencentrum, de examinator en de opbouw van de rit |
Doen |
|
Je bent zenuwachtig voor het examen |
Je maakt de examensituatie één keer als proef mee en krijgt daarna advies van de examinator |
Doen |
|
Je beheerst de bijzondere verrichtingen al |
Voer je ze goed, vlot en veilig uit, dan toetst de examinator ze niet meer op je eerstvolgende examen |
Doen |
|
Je weet niet waar je je laatste lessen aan moet besteden |
De examinator vertelt wat al goed gaat en wat je nog moet verbeteren |
Doen |
|
Je instructeur vindt je examenklaar en je let op de kosten |
Weinig nieuws, tegenover een bedrag dat gelijk is aan het examentarief |
Overslaan is verdedigbaar |
Volgens het CBR kiest bijna de helft van de autokandidaten (46%) voor de toets en ligt hun slagingspercentage ruim 10 procentpunten hoger (bron: CBR, tussentijdse toets auto, geraadpleegd in oktober 2026). Het CBR noemt er geen meetjaar bij en zegt ook niet of het verschil door de toets zelf komt. Het cijfer is dus een aanwijzing, geen garantie dat je slaagt.
Wat een tussentijdse toets is en hoe hij verloopt
De tussentijdse toets, vaak afgekort tot TTT, is een proefexamen voor het praktijkexamen auto. Hij duurt 55 minuten, net zo lang als het rijexamen, en je doet dezelfde dingen. Je instructeur rijdt in principe mee als je dat wilt. De toets bestaat volgens het CBR uit vier onderdelen (bron: CBR, tussentijdse toets auto, 2026):
- In het examencentrum maak je kennis met de examinator, die je identiteitsbewijs, je theorie-uitslag en je formulier Zelfreflectie controleert.
- Op het parkeerterrein doe je een ogentest, waarbij je een kenteken op ongeveer 25 meter afstand leest. Daarna beantwoord je een paar vragen over de auto.
- De toetsrit duurt ongeveer 35 minuten. Een deel rijd je zelfstandig met een navigatiesysteem, het grootste deel op aanwijzingen van de examinator.
- Direct na de rit hoor je wat goed gaat, wat beter moet en of je de bijzondere verrichtingen goed hebt uitgevoerd.
Wat de tussentijdse toets in 2026 en 2027 kost
Het CBR rekent in 2026 € 143,50 voor de toets (vanaf 1 januari 2027: € 148,45), hetzelfde tarief als voor het praktijkexamen auto (bron: CBR, kosten autorijbewijs 2026 en tarieven 2027). Je rijschool maakt dat bedrag over aan het CBR en brengt daarnaast eigen kosten in rekening voor:
- administratie
- het gebruik van de lesauto
- de aanwezigheid van je instructeur
- eventueel een rijles vlak voor de toets
Die extra kosten bepaalt je rijschool zelf, dus vraag vooraf naar het totaalbedrag. Voorkomt het advies van de examinator dat je één examen over moet doen, dan heb je het CBR-tarief terugverdiend. Was je ook zonder toets in één keer geslaagd, dan was de toets vooral een dure oefenrit.
De regels voor vrijstelling van de bijzondere verrichtingen
Bijzondere verrichtingen zijn opdrachten als fileparkeren, omkeren en achteruitrijden. Voer je die tijdens de toets goed, vlot en veilig uit, dan krijg je vrijstelling en toetst de examinator ze niet meer op je praktijkexamen. Parkeeropdrachten zoals achteruit inparkeren oefen je daarom het best ruim vóór de toets, zodat je ze op de dag zelf zonder haast uitvoert.
Aan de vrijstelling zitten vier regels vast (bron: CBR, veelgestelde vragen tussentijdse toets, 2026):
- De vrijstelling geldt alleen voor je eerstvolgende praktijkexamen na de toets.
- Zak je voor dat examen, dan vervalt de vrijstelling en doe je de bijzondere verrichtingen bij het herexamen opnieuw.
- Doe je meer dan één toets, dan telt alleen de uitslag van de laatste.
- Haal je de vrijstelling in een automaat, dan geldt hij alleen voor een examen in een automaat. Haal je hem in een schakelauto, dan geldt hij voor beide.
De vrijstelling scheelt je dus spanning op één examen, niet op alle examens die daarna nog volgen.
Het beste moment en hoe je de toets reserveert
Volgens het CBR doe je de toets het best als je tussen twee derde en driekwart van je rijlessen zit. Je rijdt dan goed genoeg voor lastigere verkeerssituaties en hebt nog lessen over om met het advies te oefenen. Plan je hem pal voor je examen, dan blijft er weinig tijd over om iets met dat advies te doen.
Reserveren doe je niet zelf. Je rijschool regelt het, nadat je die bij het CBR hebt gemachtigd. Je mag de toets doen als je (bron: CBR, tussentijdse toets auto, 2026):
- minimaal 16,5 jaar bent
- geslaagd bent voor je theorie-examen
- een theorie-uitslag hebt die op de dag van de toets nog geldig is
Haal je daarna je rijbewijs voor je achttiende, dan rijd je tot je verjaardag met een coach naast je. Daarvoor vraag je bij de RDW een begeleiderspas aan.
Neem een geldig identiteitsbewijs en het ingevulde formulier Zelfreflectie mee, want zonder identiteitsbewijs gaat de toets niet door. Sinds 30 maart 2026 neemt het CBR de toets weer op alle examenlocaties af. Ongeveer een jaar eerder had het besloten de toets tijdelijk niet meer aan te bieden, om de wachttijd voor het praktijkexamen te verkorten (bron: CBR, nieuwsbericht 30 maart 2026).
Doen of overslaan, de afweging per type leerling
Heb je vooral last van spanning, dan is de toets een goede eerste stap, omdat je de examensituatie dan al één keer hebt meegemaakt. Voor wie té zenuwachtig is om te laten zien wat hij kan, heeft het CBR het faalangstexamen, met een speciaal getrainde examinator en de mogelijkheid van een time-out (bron: CBR, faalangst rijexamen, 2026).
Rijd je al zelfstandig en veilig en vindt je instructeur je examenklaar, dan voegt een proefexamen weinig toe en steek je het geld beter in het examen zelf. Twijfel je nog, doe de toets dan rond twee derde van je opleiding.